Poradniki medyczne

CIĄŻA

JAK SIĘ DOWIEDZIEĆ, CZY JESTEŚ W CIĄŻY?

Istnieje wiele objawów, które mogą wskazywać na to, że jesteś w ciąży. Niestety nie są one charakterystyczne wyłącznie dla tego stanu. Różne objawy ciąży są tylko wskazówkami, na które należy zwracać uwagę, ale ich obecność nie daje nigdy całkowitego potwierdzenia.

MOŻLIWE OBJAWY CIĄŻY

OBJAW KIEDY SIĘ POJAWIA INNE MOŻLIWE PRZYCZYNY
Brak miesiączki Zwykle okres całej ciąży Podróż, zmęczenie, stres, zaburzenia hormonalne, inne poważne choroby, nagły wzrost lub spadek masy ciała, karmienie piersią
Poranne nudności (niekiedy również o innych porach dnia) 2-8 tygodni po zapłodnieniu Zatrucie pokarmowe, infekcja
Częste oddawanie moczu 6-8 tygodni po zapłodnieniu Zakażenie dróg moczowych, używanie środków moczopędnych, cukrzyca
Opuchnięcie, mrowienie, nadwrażliwość piersi Kilka dni po zapłodnieniu Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych, nadchodząca miesiączka
Zmiany zabarwienia błony śluzowej pochwy Pierwszy trymestr Nadchodząca miesiączka
Zaciemnienie otoczki sutkowej Pierwszy trymestr Zaburzenia hormonalne
Niebieskie i różowe linie na piersiach i na brzuchu Pierwszy trestr Zaburzenia hormonalne
Wzmożony apetyt Pierwszy trymestr Nieodpowiednia dieta, stres, nadchodząca miesiączka
Zaciemnienie linii od pępka do wzgórka łonowego 4-5 miesiąc ciąży Zaburzenia hormonalne

 

Najbardziej wiarygodną odpowiedź na pytanie czy jesteś w ciąży, uzyskasz wykonując test ciążowy. Domowe testy ciążowe wykrywają obecność hormonu HCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa), którego obecność w moczu (i krwi) jest charakterystyczna dla ciąży. Testy te najlepiej wykonywać w terminie spodziewanej miesiączki lub 2-3 dni po tym terminie, ponieważ właśnie wtedy hormon HCG jest obecny w moczu w ilości wystarczającej do wykrycia testem.

JAK ZAPLANOWAĆ HARMONOGRAM WIZYT U LEKARZA W CZASIE CIĄŻY?

Podczas ciąży powinnaś zaplanować 11 wizyt kontrolnych u Twojego lekarza. Zapewni Ci to systematyczną opiekę i stałą kontrolę stanu zdrowia Twojego i dziecka. Regularne wizyty u lekarza dają możliwość wczesnego wykrycia i w wielu przypadkach skutecznego leczenia ewentualnych nieprawidłowości i zagrożeń dla ciąży.

Kolejna wizyta Sugerowany termin wizyty
1 Między 6-10 tygodniem ciąży
2 Między 10-14 tygodniem ciąży
3 Między 14-18 tygodniem ciąży
4 Między 18-22 tygodniem ciąży
5 Między 22-26 tygodniem ciąży
6 Między 26-30 tygodniem ciąży
7 Między 30-34 tygodniem ciąży
8 Między 36-38 tygodniem ciąży
9 Między 36-38 tygodniem ciąży
10 Między 38-40 tygodniem ciąży
11 W 41 tygodniu ciąży

CZY PÓŹNY WIEK MATKI MA ZNACZENIE DLA PRZEBIEGU CIĄŻY I ZDROWIA DZIECKA?

Największym zagrożeniem dla kobiet, które zachodzą w ciążę po 35 roku życia, jest podwyższone ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa lub innymi zaburzeniami genetycznymi. Starsze matki są też bardziej narażone na poronienie. Decydując się na późną ciążę należy szczególnie pamiętać o nadzorowaniu jej przebiegu przez lekarza, gdyż współczesna medycyna potrafi zminimalizować wiele pojawiających się w tym przypadku zagrożeń.

CZY PÓŹNY WIEK OJCA MA ZNACZENIE DLA PRZEBIEGU CIĄŻY I ZDROWIA DZIECKA?

Podobnie jak w przypadku matki, również starszy wiek ojca (powyżej 50-55 lat) wiąże się z częstszym występowaniem u poczętego dziecka niektórych wad genetycznych (najczęściej zespołu Downa).

CZY OTYŁOŚĆ ZWIĘKSZA RYZYKO DLA PRZEBIEGU CIĄŻY?

Większość otyłych matek i ich dzieci przechodzi przez okres ciąży i poród bezpiecznie i zdrowo. Należy jednak pamiętać, że u kobiet z nadwagą wzrasta m.in. ryzyko wystąpienia cukrzycy i nadciśnienia tętniczego. Obydwa wymienione schorzenia mogą stać się przyczyną rozwoju niebezpiecznych powikłań w przebiegu ciąży - stanu przedrzucawkowego i cukrzycy ciążowej. Z tego względu ciąża u kobiet otyłych jest klasyfikowana jako ciąża podwyższonego ryzyka.

CO TO JEST KONFLIKT RH?

Każdy człowiek dziedziczy grupę krwi albo Rh + (z dominującym czynnikiem Rh) albo Rh - (z brakiem tego czynnika). Wszystkie ciężarne kobiety poddawane są testowi na zgodność Rh na początku ciąży. Jeśli w wyniku testu okaże się, że kobieta ma czynnik Rh + (85% wszystkich kobiet), lub, że zarówno ona, jak i jej mąż posiadają grupę krwi Rh -, to nie ma powodów do obaw. Jeżeli natomiast u kobiety występuje czynnik Rh -, a u jej męża Rh +, jest ona narażona na pojawienie się problemów związanych z konfliktem Rh i jej ciąża powinna zostać poddana bardzo dokładnemu nadzorowi położniczemu. Jeżeli jest to pierwsza ciąża, to realne zagrożenie dla dziecka jest bardzo małe. Kłopoty mogą zacząć się jeżeli czynnik Rh dostanie się do krwiobiegu matki z grupą Rh- podczas porodu lub poronienia dziecka, które odziedziczyło swoją grupę Rh po ojcu. Organizm matki w naturalnym obronnym odruchu immunologicznym skierowanym wobec obcej substancji wytwarza w stosunku do niej przeciwciała. Same przeciwciała nie są szkodliwe aż do czasu, gdy kobieta ponownie zajdzie w ciążę z następnym dzieckiem o grupie krwi Rh+. W takiej sytuacji wytworzone przez matkę przeciwciała przenikają przez łożysko i atakują czerwone krwinki płodu, powodując bardzo łagodną (jeżeli liczba matczynych przeciwciał jest niewielka) lub bardzo poważną (duża liczba przeciwciał) anemię płodu. Współczesna medycyna potrafi bardzo skutecznie zapobiegać wystąpieniu konfliktu Rh poprzez stosowanie specjalnych szczepień w trakcie ciąży. Dodatkowo, jeżeli istnieje ryzyko wystąpienia powikłań dla dziecka lekarze ściśle monitorują poziom produkowanych przez matkę przeciwciał. Metodą leczenia ciężkiej niedokrwistości dziecka powstałej na skutek konfliktu Rh jest transfuzja krwi, ale dzięki szczepieniom oraz dokładnemu nadzorowi lekarskiemu coraz rzadziej zachodzi konieczność takiego leczenia.

CZY TO, ŻE ZASZŁAŚ W CIĄŻĘ W TRAKCIE STOSOWANIA TABLETEK ANTYKONCEPCYJNYCH BĘDZIE MIAŁO WPŁYW NA ZDROWIE TWOJEGO DZIECKA?

Jeżeli nie wiedząc, że jesteś w ciąży zażywałaś w dalszym ciągu tabletki antykoncepcyjne, powinnaś natychmiast je odstawić. Pamiętaj jednak o tym, że rzeczywiste ryzyko dla Twojego dziecka jest raczej niewielkie, ponieważ do tej pory nie znaleziono żadnych dowodów mogących świadczyć o częstszym występowaniu wad rozwojowych płodu w przypadku, gdy poczęcie nastąpiło w okresie zażywania przez matkę doustnych środków antykoncepcyjnych.

CZY TO, ŻE STOSOWAŁAŚ ŚRODKI PLEMNIKOBÓJCZE NIE WIEDZĄC, ŻE JESTEŚ W CIĄŻY BĘDZIE MIAŁO WPŁYW NA ZDROWIE TWOJEGO DZIECKA?

Podobnie jak w przypadku tabletek antykoncepcyjnych, nie ma żadnych dowodów na to, że stosowanie w czasie ciąży środków plemnikobójczych wiążę się ze zwiększonym ryzykiem dla rozwoju dziecka.

CZY PRZYJMOWANIE LEKÓW HORMONALNYCH (NP. W CELU WYWOŁANIA MIESIĄCZKI) JEST BEZPIECZNE DLA ROZWIJAJĄCEJ SIĘ CIĄŻY?

W przeprowadzonych dotychczas badaniach nie wykazano, aby leki stosowane w celu wywołania miesiączki stwarzały dodatkowe zagrożenie dla rozwijającego się zarodka. Najbezpieczniejsze pod tym względem są preparaty naturalnego hormonu kobiecego - progesteronu, który fizjologicznie jest produkowany przez organizm kobiety, a jego obecność jest wręcz niezbędna dla prawidłowego rozwoju ciąży. W sytuacji, gdy lekarz podejrzewa niedobór progesteronu, preparaty zawierające naturalny hormon stosowane są w ciąży leczniczo. Naturalny progesteron jest również stosowany przez lekarzy w leczeniu niektórych przyczyn niepłodności.

CZY W CZASIE CIĄŻY MOŻNA PIĆ ALKOHOL?

Zanim dowiesz się, że jesteś w ciąży, może zdarzyć się, że wypijesz alkohol. Nie udowodniono, że klika kieliszków alkoholu we wczesnej ciąży może okazać się szkodliwymi dla zarodka. Pamiętaj jednak, że na czas ciąży najrozsądniej jest zaprzestać picia alkoholu w ogóle.

Alkohol przenika do krwi płodu w takim samym stężeniu jak do krwi matki, ale wyeliminowanie alkoholu z krwi dziecka trwa dwukrotnie dłużej niż z krwi matki. Dziecko może już tracić przytomność z powodu alkoholu, a jego matka dopiero zaczyna dobrze się czuć. Nadużywanie alkoholu w czasie ciąży (rozumiane jako picie dziennie 5-6 kieliszków wina, piwa lub wódki) może prowadzić do poważnych powikłań ginekologicznych, takich jak: zwiększone ryzyko poronienia, poród przedwczesny, niska masa urodzeniowa dziecka. Może być również przyczyną wystąpienia u dziecka upośledzenia psychicznego lub wad fizycznych (szczególnie dotyczących głowy, twarzy, serca i centralnego układu nerwowego). Picie alkoholu jest związane z większą śmiertelnością płodów.

JAKIE RYZYKO NIESIE ZE SOBĄ PALENIE W CIĄŻY PAPIEROSÓW?

Ponad wszelką wątpliwość palenie papierosów w czasie ciąży niesie ze sobą ryzyko wystąpienia poważnych powikłań dla rozwijającego się dziecka. Ryzyko wystąpienia poronienia, porodu przedwczesnego, przedwczesnego pęknięcia błon płodowych jest znacznie wyższe u kobiet palących niż u niepalących. Dzieci matek palących papierosy przeważnie rodzą się mniejsze niż dzieci matek niepalących. Niska masa urodzeniowa dziecka jest z kolei uważana za przyczynę wielu chorób dziecięcych i zwiększonej śmiertelności dzieci w okresie okołoporodowym. Dzieci matek palących są bardziej narażone na wystąpienie zaburzeń oddychania i wiążący się z nimi zespół nagłej śmierci niemowlęcia. Najlepiej będzie dla Twojego dziecka, gdy zachodząc w ciążę rzucisz palenie.

 

CZY NAPOJE ZAWIERAJĄCE KOFEINĘ (KAWA, HERBATA, COCA-COLA) SĄ BEZPIECZNE DLA CIĄŻY?

Kofeina zawarta w kawie, herbacie, coli i innych napojach przedostaje się przez łożysko do krwiobiegu płodu.

Badania na płodach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ na ich rozwój. Podobnej szkodliwości nie wykazano w odniesieniu do ludzi. Wiadomo jednak, że ilość kofeiny zawarta w dwóch filiżankach kawy dziennie może zwiększyć ryzyko wystąpienia poronienia. 

Istnieją jeszcze inne powody, dla których warto, będąc w ciąży, zmniejszyć ilość wypijanej kawy. Kofeina jest moczopędna, odwadnia i odwapnia organizm, ze szkoda dla zdrowia matki i dziecka. Kofeina utrudnia przyswajanie żelaza, potrzebnego i matce, i dziecku. Spożycie kofeiny nasila, i tak typowe dla ciąży, problemy z częstym oddawaniem moczu. Kawa i herbata, zwłaszcza ze śmietanką i z cukrem, jest sycąca, ale niepożywna i odbiera apetyt na pełnowartościowe jedzenie.

Cola natomiast zawiera dodatkowo wiele substancji chemicznych o nieznanym dla ciąży działaniu i niepotrzebny cukier.

Kofeina zawarta w wymienionych napojach pogłębia naturalnie występujące w czasie ciąży wahania nastroju i zakłóca wypoczynek.

CZY SAUNA I GORĄCE KĄPIELE SĄ SZKODLIWE DLA CIĄŻY?

Długie gorące kąpiele (trwające ponad 10-15 minut), długi pobyt w saunie, wyczerpująca praca w upale, infekcje wirusowe mogą podnieść temperaturę Twojego ciała do ponad 390, a to jest potencjalnie niebezpieczne dla rozwoju płodu, zwłaszcza w początkowych miesiącach ciąży. 

CZY KUCHENKA MIKROFALOWA MOŻE MIEĆ SZKODLIWY WPŁYW NA PRZEBIEG TWOJEJ CIĄŻY?

Czy ekspozycja na fale cieplne emitowane przez kuchenkę mikrofalową może mieć szkodliwy wpływ na przebieg ciąży nie zostało ostatecznie wyjaśnione. Wiadomo jednak, że dwa rodzaje tkanki ludzkiej - rozwijający się zarodek i oko, są szczególnie narażone na działanie mikrofal, ponieważ mają zbyt małą pojemność, aby rozproszyć ciepło wytworzone przez te fale. Najrozsądniejszym więc wydaje się zachować pewne środki ostrożności - nie stój naprzeciwko kuchenki w czasie jej pracy, sprawdź czy uszczelki przy drzwiczkach nie są uszkodzone, zachowaj umiar w korzystaniu z kuchni mikrofalowej.

CZY PRACA NA KOMPUTERZE MOŻE NIEŚĆ ZE SOBĄ ZAGROŻENIA DLA TWOJEJ CIĄŻY?

W żadnym z wielu przeprowadzonych badań nie wykazano związku między niskim poziomem promieniowania (niższym niż promieniowanie słoneczne) emitowanym przez monitor komputera, a poronieniami. Pamiętaj, że więcej promieniowania wydziela się z tyłu komputera niż poprzez monitor. Ważniejsze jest zatem, aby nie siedzieć w pracy na wprost pleców komputera koleżanki lub kolegi. Praca na własnym pececie praktycznie nie stwarza dodatkowego ryzyka.

CZY TO PRAWDA, ŻE BĘDĄC W CIĄŻY POWINNAŚ JEŚĆ ZA DWOJE? 

Generalnie tak, ale nie należy zapominać, że jedną z tych dwóch osób jest maleńki rozwijający się zarodek, którego dzienne zapotrzebowanie na kalorie wynosi nie więcej niż 300 kalorii. Przeciętnie tyle właśnie kalorii dodatkowo potrzebuje Twój organizm w czasie ciąży. Jeżeli spodziewasz się bliźniaków, musisz zadbać o dodatkowe kalorie dla każdego dziecka i podwoić ich liczbę. 

Liczba dodatkowych kalorii potrzebnych Ci w czasie ciąży, powinna uwzględniać Twoją wyjściową nadwagę (Twoje potrzeby powinny być wtedy mniejsze) lub niedowage (będziesz potrzebowała relatywnie większej liczby kalorii).

JAK PRAWIDŁOWO ODŻYWIAĆ SIĘ W CZASIE CIĄŻY?

Właściwa dieta w czasie ciąży wywiera niebagatelny wpływ na prawidłowy rozwój dziecka i zdrowie i samopoczucie matki.

  1. Twoje dziecko potrzebuje regularnego odżywiania w regularnych odstępach - nie opuszczaj posiłków. Jeśli masz uporczywą zgagę lub wzdęcia rozłóż dzienne posiłki na 6 mniejszych, zamiast 3 większe porcje.
  2. Pamiętaj, aby Twoje posiłki zwierały prawidłowe proporcje białka, wapnia, węglowodanów, tłuszczu i mikroelementów.
  3. Unikaj pustych kalorii, nie mających wartości odżywczych dla twojego dziecka (chipsy, frytki, słodycze)
  4. Twoje posiłki powinny zawierać jak największą ilość witamin i mikroelementów - w swojej diecie pamiętaj zatem o dużej ilości świeżych owoców i warzyw lub sokach warzywno-owocowych.
  5. Ponieważ białko jest budulcem dla Twojego rozwijającego się dziecka, pamiętaj o dużej zawartości w Twojej diecie pokarmów białkowych. Do pokarmów o dużej zawartości białka zalicza się: mleko, białe twarogi, jogurty, ser żółty, jajka, ryby, mięso drobiowe, mięso wołowe i wieprzowe, cielęcinę, orzechy i nasiona, kiełki pszeniczne. Niedostateczna ilość białka w Twojej diecie może być przyczyną mniejszej masy urodzeniowej dziecka.
  6. Ważnym elementem diety przyszłej matki jest wapń. Wapń jest potrzebny Twojemu dziecku do prawidłowego rozwoju kośćca, mięśni, serca i układu nerwowego. Jeśli nie będziesz pobierała wystarczającej ilości wapnia w swojej diecie, wapń zostanie wypłukany z Twoich kości, aby w pierwszej kolejności zaspokoić zapotrzebowanie Twojego dziecka na ten pierwiastek. Najnowsze badania sugerują, że duże ilości wapnia zawartego w diecie mogą zapobiegać skłonnościom do nadciśnienia w ciąży. Duże ilości wapnia znajdziesz w mleku, jogurtach, serze, mięsie ryb, brokułach, orzechach laskowych i ziemnych.
  7. Wiele kobiet w obawie przed nadmiernym przytyciem eliminuje całkowicie z diety węglowodany. Rzeczywiście węglowodany proste, zawarte w pokarmach takich, jak białe pieczywo, biały ryż, ciasta, ciasteczka, cukier, syropy są odżywczo ubogie, a jedynie wysokokaloryczne. Nie należy jednak odrzucać węglowodanów złożonych (pieczywo pełnoziarniste i razowe, brązowy ryż, warzywa, fasola i groszek, ziemniaki), ponieważ dostarczają one niektórych niezbędnych dla ciebie i dziecka składników, zmniejszają nudności i zaparcia. Wymienione pokarmy pomagają Ci utrzymać prawidłowy przyrost masy ciała - są wypełniające i bogatoresztkowe, ale nie tuczące. Tłuszcze są niezbędnym elementem dla Twojego rozwijającego się dziecka, ale ich spożycie nie powinno być większe niż 30% całego zapotrzebowania na kalorie.
  8. Należy zwrócić uwagę na ograniczenie w diecie pokarmów słonych takich, jak chipsy, ogórki z octu. Pokarmy takie przyczyniają się do zatrzymywania wody w organizmie i wywołują wzdęcia. Poza tym wysokie spożycie sodu jest ściśle związane z wysokim ciśnieniem krwi, które może powodować wiele groźnych powikłań dla rozwijającej się ciąży.
  9. W swojej diecie pamiętaj o pokarmach zawierających duże ilości żelaza: wątroba, sardynki, kapusta biała i włoska, rzepa, dynia, ziemniaki w łupinach, szpinak, fasola, groszek, soczewica, produkty sojowe, suszone owoce.
  10. Spośród różnych rodzajów mięs w ciąży najbardziej godne Twojej uwagi powinny być ryby i mięso drobiowe, ponieważ zawierają więcej białka i mało tłuszczu w porównaniu z tzw. mięsem czerwonym (wołowina i wieprzowina).

CO ZROBIĆ, JEŚLI WBREW WSZYSTKIM ZALECENIOM NIE ZNOSISZ PIĆ MLEKA?

Twojemu dziecku i tobie w rzeczywistości potrzebny jest wapń, a nie mleko. Co prawda mleko jest jednym z najlepszych źródeł wapnia, ale możesz go zastąpić jedząc np. sery i jogurty. Możesz też, zamiast pić mleko ze szklanki, przygotować sobie budyń, owsiankę, koktail mleczny lub inny deser.

CZY DIETA WEGETARIAŃSKA JEST DOPUSZCZALNA W CZASIE CIĄŻY?

Kobiety, pozostające przez okres ciąży wegetariankami, zazwyczaj rodzą zdrowe dzieci. Muszą one jednak dbać o to, aby dostarczyć do swojego organizmu dostateczne ilości białka, wapnia, które łatwiej jest znaleźć w produktach zwierzęcych. Jeżeli kobieta jada jajka i mleko, to jest w stanie bez problemu dostarczyć do organizmu obydwa składniki. Jeżeli nie, musi uzupełniać dietę większą ilością białek roślinnych (rośliny strączkowe). Bogatym źródłem wapnia dla wegetarianek mogą być produkty sojowe. U wegetarianek na ogół konieczne jest uzupełnianie niektórych witamin, szczególnie witaminy B12, kwasu foliowego i żelaza. Kobiety będące wegetariankami powinny skonsultować swoją dietę z lekarzem prowadzącym ciążę.

CZY KAŻDA KOBIETA W CIĄŻY POWINNA ZAŻYWAĆ SZTUCZNE PREPARATY WITAMINOWE? 

Należy starać się dostarczyć organizmowi jak najwięcej witamin poprzez właściwą dietę. Rutynowe stosowanie sztucznych preparatów witaminowych budzi wiele kontrowersji w środowiskach naukowych. Nie ma dostatecznych dowodów na korzyści płynące z takiego postępowania. Decyzje o tym, czy powinnaś uzupełniać witaminy przez przyjmowanie sztucznych preparatów zawsze pozostaw swojemu lekarzowi.

CZY MOŻNA COŚ PORADZIĆ NA PORANNE NUDNOŚCI?

Przyczyną porannych nudności w ciąży może być wysoki poziom hormonu ciążowego HCG we krwi w pierwszym trymestrze ciąży, rozciąganie mięśniówki macicy, rozluźnienie mięśniówki przewodu pokarmowego (co powoduje mniejszą skuteczność trawienia) nadmiar kwasu żołądkowego oraz wyostrzenie zmysłu węchu. Na stan fizyczny mają również wpływ czynniki emocjonalne.
 

Aby złagodzić swoje dolegliwości powinnaś:

stosować dietę bogatą w białko i węglowodany złożone

pić dużo płynów (zwłaszcza jeśli tracisz je z powodu wymiotów) - szczególnie soków owocowych i warzywnych

jeśli płyny nasilają Twoje dolegliwości, jedz stałe pokarmy zawierające dużą ilość wody (świeże owoce i warzywa)

unikać widoku, smaku i zapachu jedzenia, które wywołuje u Ciebie nudności i wymioty

jeść często, zanim poczujesz głód (lepiej jest zjeść 6 małych posiłków, niż trzy duże)

jeść przed wystąpieniem mdłości - posiłek powinien im zapobiec (kiedy Twój żołądek jest pusty, kwas żołądkowy nie ma co trawić oprócz wyściółki żołądka - to również może powodować mdłości)

jedz w łóżku , aby uniknąć pustego żołądka i aby utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi

dobrze sypiaj i odprężaj się

rano nie wyskakuj z łóżka, przed wstaniem poleż sobie 20 minut, potem wstań wolno na śniadanie - pośpiech zwiększa nudności

zredukuj do minimum stres
 

Poranne nudności, czy nawet nudności trwające u niektórych kobiet cały dzień, niezmiernie rzadko kolidują z prawidłowym odżywianiem tak, aby dochodziło do niebezpieczeństwa dla rozwijającego się płodu.

JAK MOŻESZ SOBIE RADZIĆ ZE ZGAGĄ I NIESTRAWNOŚCIĄ?

Na początku ciąży Twój organizm produkuje dużą ilość hormonów - progesteronu i estrogenów, które powodują rozluźnienie mięśni gładkich przewodu pokarmowego. W rezultacie pokarm przesuwa się wolniej przez przewód pokarmowy, zalegając w nim i powodując niestrawność. Jest to niedogodne dla Ciebie, ale korzystne dla twojego dziecka, ponieważ zwolnienie perystaltyki pozwala na lepszą absorpcję substancji odżywczych i przedostanie się ich do krwi, a z krwią poprzez łożysko do płodu.

Zgaga występuje wtedy, gdy mięśniówka oddzielająca przełyk od żołądka kurczy się pozwalając pokarmowi i ostrym sokom żołądkowym cofać się z żołądka do przełyku.

W czasie ciąży praktycznie niemożliwe jest całkowite pozbycie się zgagi i niestrawności, ale istnieje kilka sposobów pozwalających minimalizować dyskomfort, jaki one powodują.

  • Unikaj nadmiernego jedzenia, które obciąża żołądek
  • Nie zakładaj ciasnych rzeczy, uciskających brzuch
  • Jadaj dużo małych posiłków, a nie trzy obfite
  • Jedz wolno i dobrze przeżuwaj
  • Wyłącz z diety pokarmy wywołujące dyskomfort żołądkowo jelitowy (potrawy gorące, pikantne, smażone, bardzo tłuste, mięsa konserwowe - kiełbasa, hot-dogi, bekon, czekolada, kawa, alkohol, mięta)


 

CZY ZAPARCIA TO TYPOWE ZJAWISKO W CIĄŻY?

Niestety tak. Przyczyną zaparć jest zwiększone rozluźnienie mięśniówki jelit, na skutek działania hormonów ciążowych oraz ucisk rosnącej macicy na jelita, co hamuje ich normalną aktywność. Z zaparciami możesz walczyć za pomocą włóknika, zawartego w dużych ilościach w świeżych warzywach i owocach, kaszach, ciemnym pieczywie, owocach suszonych. Jeżeli to nie pomaga, możesz dodać do swojej diety odrobinę otręb pszennych ( szczyptę - maksymalnie łyżkę stołową). Spożywana ilość płynów nie ma znaczenia dla regulacji oddawania stolca. Z płynów w walce z zaparciami pomocne mogą być jedynie soki owocowo-warzywne, które rozmiękczają stolec i przesuwają pokarm naprzód. Istotnie mogą Ci pomóc spacery i regularnie wykonywane ćwiczenia fizyczne.

CZY UCZUCIE CIĄGŁEGO ZMĘCZENIA POWINNO CIĘ NIEPOKOIĆ?

W ciąży, nawet wtedy, gdy odpoczywasz, Twój organizm pracuje intensywniej niż podczas górskiej wspinaczki. Nie powinno zatem dziwić Cię uczucie zmęczenia, które odczuwasz. Swoje zmęczenie traktuj nie jako groźny objaw, ale jako sygnał mówiący o tym, że Twój organizm potrzebuje odpoczynku.

CZY TYŁOPOCHYLENIE MACICY JEST NIEBEZPIECZNE DLA CIĄŻY?

Najprawdopodobniej nie. Tyłopochylenie macicy zdarza się u 20% kobiet. Polega ono na tym, że dno macicy jest pochylone do tyłu, zamiast do przodu. W większości przypadków macica samoistnie układa się we właściwej pozycji przed końcem pierwszego trymestru.

CO TO JEST CIĄŻA EKTOPOWA?

Ciąża ektopowa to ciąża nieprawidłowo zagnieżdżona, tj. poza błoną śluzową trzonu macicy (np. w jajowodzie, w jajniku, w szyjce macicy, w jamie brzusznej). Ciąża pozamaciczna nigdy nie daje szansy na prawidłowy rozwój i urodzenie dziecka, a ponadto stwarza wielkie zagrożenie dla zdrowia i życia matki - może np. stać się przyczyną pęknięcia jajowodu, co wiąże się ze zmniejszeniem płodności, a niekiedy z całkowitą niepłodnością. Ważne jest, aby ciążę pozamaciczną jak najszybciej rozpoznać i usunąć.

 

Jakie objawy powinny skłonić Cię do bezzwłocznego zgłoszenia się do lekarza:

  • kolkowy, skurczowy ból z nadwrażliwością zazwyczaj w podbrzuszu - początkowo po jednej stronie lub promieniujący do całego brzucha
  • nudności i wymioty
  • zawroty głowy lub uczucie słabości.

JAKIE SĄ OBJAWY PORONIENIA I CO WTEDY ROBIĆ?

Powinnaś bezzwłocznie skontaktować się ze swoim lekarzem, jeżeli:

  • stwierdzisz krwawienie ze skurczami lub bólem w podbrzuszu (ból po jednej stronie we wczesnej ciąży może nasuwać podejrzenie ciąży pozamacicznej i wtedy również należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem)
  • ból jest intensywny i utrzymuje się ponad jeden dzień, nawet jeśli nie towarzyszy mu plamienie lub krwawienie
  • krwawienie jest obfite jak miesiączka lub lekkie plamienie utrzymuje się dłużej niż trzy dni
  • przebyłaś już poronienie, a masz krwawienie lub plamienie ze skurczami
  • krwawienie jest tak obfite, że zużywasz kilka podpasek w ciągu godziny, lub gdy ból jest nie do zniesienia
  • zauważysz skrzepy krwi .


Nie każdy jednorazowy skurcz, ból jest objawem poronienia. W prawidłowej ciąży mogą występować:

  • delikatne skurcze, bolesność lub uczucie ciągnięcia z jednej strony lub całego brzucha - jest to spowodowane rozciąganiem więzadeł powiększającej się macicy. Gdy skurcze są dokuczliwe, ale niezmienne, to nie ma powodu do zdenerwowania.
  • plamienie w czasie przypadającej miesiączki, 7 do 10 dni po zapłodnieniu. Lekkie krwawienie w tym czasie jest charakterystyczne i nie oznacza problemów z ciążą, jeżeli nie towarzyszą mu bóle podbrzusza.

W JAKICH JESZCZE SYTUACJACH POWINNAŚ SKONTAKTOWAĆ SIĘ PILNIE ZE SWOIM LEKARZEM?

  • krwawienie z brodawek sutkowych, odbytnicy, pęcherza moczowego
  • odkrztuszanie plwociny z krwią
  • odpływanie płynu z pochwy
  • nagłe uczucie pragnienia i towarzyszący mu bezmocz
  • obrzęk rąk, twarzy, powiek z towarzyszącym bólem głowy i zaburzeniami widzenia
  • ból lub pieczenie podczas oddawania moczu
  • podwójne widzenie
  • dreszcze i gorączka bez objawów grypowych
  • nagły przyrost masy ciała, więcej niż 1 kg na tydzień, nieadekwatny do ilości spożywanych pokarmów
  • brak odczuwania ruchów płodu dłużej niż 24 godziny po 20 tygodniu ciąży lub mniej niż 10 ruchów na godzinę po 28 tygodniu ciąży

CZY W CZASIE CIĄŻY MOŻESZ PRZYJMOWAĆ TABLETKI PRZECIWBÓLOWE?

Niestety, raczej nie. Większość leków przeciwbólowych może być potencjalnie niebezpieczna dla Twojego dziecka, nawet przy jednokrotnym użyciu. Dla części z nich wiemy, na czym polega ich szkodliwe dla ciąży działanie, w przypadku innych nie wiemy, jakie efekty dla rozwijającego się płodu może spowodować ich zażycie. Z tego względu z bólem głowy lub przeziębieniem należy walczyć sposobami domowymi.

JAKI JEST PRAWIDŁOWY PRZYROST MASY CIAŁA W CIĄŻY?

Normą jest przyrost masy ciała w ciąży wynoszący 12-17 kg. Dla kobiety o drobnej budowie przyrost masy będzie zbliżony do 12 kg, a dla dobrze zbudowanej 17 kg. Na przyrost masy ciała w ciąży składa się: 3-4 kg dla dziecka, 7-12 kg łożysko, piersi, płyny i inne elementy. Przeciętna waga w pierwszym trymestrze ciąży powinna wzrosnąć o 1,5-2 kg i około 0,5 kg na tydzień, tj. 6-7 kg razem w drugim trymestrze ciąży. Przyrost masy powinien być kontynuowany w tempie ok. 0,5 kg na tydzień podczas 7 i 8 miesiąca ciąży, a w 9 miesiącu ciąży o 0,5 kg na tydzień spaść w stosunku do 8 miesiąca, aby przyrost całkowity w trzecim trymestrze wynosił 4-5 kg.
 

Zestawienie elementów składających się na przyrost masy ciała w ciąży 

(wartości przybliżone)


Dziecko 3,5 kg
Łożysko 0,7 kg
Płyn owodniowy 0,9 kg
Powiększenie macicy 1,0 kg
Gruczoły piersiowe 0,5 kg
Objętość krwi matki 1,2 kg
Płyny komórkowe 1,5 kg
Tkanka tłuszczowa 3,5 kg
Ogółem przyrost 12,8 kg

 

CZY CIĄŻA MOŻE POWODOWAĆ KŁOPOTY Z ODDYCHANIEM?

U niektórych kobiet od początku drugiego trymestru ciąży mogą zacząć pojawiać się duszności. Jest to wynikiem zmian hormonalnych. Dochodzi do obrzmienia ścian naczyń krwionośnych układu oddechowego oraz do spadku napięcia mięśniówki płuc i oskrzeli. Wraz z rozwojem ciąży powiększona macica może zacząć uciskać na przeponę, co utrudnia rozprężanie płuc. Jest to stan prawidłowy. 

Kontaktu z lekarzem wymaga natomiast wystąpienie znacznej duszności, połączonej z przyspieszeniem oddechu, zasinieniem warg i koniuszków palców, ewentualnie z towarzyszącym bólem w klatce piersiowej i przyspieszeniem tętna.

DLACZEGO W CZASIE CIĄŻY CZĘSTO WYSTĘPUJE NIEDOKRWISTOŚĆ?

W czasie ciąży rośnie objętość krwi, zwiększa się także zapotrzebowanie na żelazo służące do budowy krwinek czerwonych. Ponieważ nie wszystkie kobiety uzyskują odpowiednią ilość żelaza z pożywienia u około 20 % występuje niedobór żelaza i związana z nim niedokrwistość. Z reguły niedobór żelaza nie pojawia się przed 20 tygodniem ciąży, kiedy to rozpoczyna się największy wzrost objętości krwi i wzrasta zapotrzebowanie płodu na żelazo. Niedobór żelaza jest łatwy do skorygowania przez stosowanie urozmaiconej, bogatej w żelazo diety i przyjmowanie preparatów zawierających żelazo.

KIEDY POWINNAŚ ZACZĄĆ CZUĆ RUCHY SWOJEGO DZIECKA?

Zarodek porusza się już od około 7 tygodnia ciąży, ale matka jest w stanie zauważyć jego aktywność znacznie później tj. między 18 a 22 tygodniem ciąży. Każda matka może inaczej odczuwać ruchy swojego dziecka. Niektóre kobiety opisują je jako trzepotanie lub drżenie w brzuchu, inne jako pękanie bańki, szarpanie, burczenie, uderzanie. Chociaż płód porusza się prawie cały czas, tylko niektóre ruchy są na tyle silne, aby je zauważyć. Warto też pamiętać o tym, że dziecko wykazuje największą aktywność w nocy, kiedy Ty śpisz. Po 28 tygodniu ruchy dziecka pojawiają się na stałe i powinnaś pamiętać o codziennym kontrolowaniu aktywności dziecka.

CO MOŻNA PORADZIĆ NA UCIĄŻLIWE BÓLE PLECÓW W CZASIE CIĄŻY?

Bóle pleców w czasie ciąży są wyrazem przygotowania ciała kobiety do momentu porodu. W okresie ciąży stawy biodrowo-krzyżowe, które zazwyczaj są nieruchome, zaczynają się rozluźniać, aby umożliwić łatwiejsze przejście dziecka w trakcie porodu.

Aby złagodzić uciążliwe bóle pleców powinnaś:

  • Zapobiegać nadmiernemu przybieraniu na wadze - dodatkowe kilogramy niepotrzebnie obciążają kręgosłup
  • Unikać pantofli na wysokim obcasie, a nawet płaskich butów, które nie mają odpowiedniej budowy wspierającej stopę
  • Nauczyć się prawidłowego podnoszenia ciężarów. Podnosząc ciężki przedmiot stań w lekkim rozkroku, ugnij kolana (a nie zginaj się w pasie) i podnoś ciężar, używając mięśni ramion i nóg, a nie pleców
  • Unikać długiego stania, a jeśli to jest niemożliwe, stojąc opieraj jedną stopę na niskim taborecie i uginaj tę nogę w kolanie, co zapobiega nadmiernemu obciążeniu mięśni krzyża
  • Siedząc unikaj krzeseł bez oparcia i ławek, siadaj na krzesłach z prostym oparciem dla pleców i twardym siedziskiem, co zapobiega "zapadaniu się"
  • Nie siedź z nogą założoną na druga nogę - upośledza to krążenie, a poza tym nieprawidłowo przeciąża miednicę, nasilając ból
  • Śpij na twardym materacu
  • Zapytaj lekarza o stosowanie pasa ciążowego
  • Odpoczywaj
  • Wykonuj proste ćwiczenia fizyczne


 

CZY BĘDĄC W CIĄŻY MOŻESZ PODRÓŻOWAĆ?

W sprawie dalszych wyjazdów zawsze konsultuj się ze swoim lekarzem. Długie męczące podróże nie są z pewnością wskazane w pierwszym (ryzyko poronienia) i trzecim trymestrze ciąży (należy pamiętać o zbliżającym się terminie porodu). Najbezpieczniejszy do podróżowania jest drugi trymestr ciąży. Przez cały okres ciąży nie są zalecane wyprawy na tereny położone na dużych wysokościach. Wybierając się w podróż, zawsze pamiętaj, że wycieczka w czasie ciąży ma być odpoczynkiem, a nie mierzeniem się z ekstremalnymi wyzwaniami.

CZY W CZASIE CIĄŻY MOŻNA WYKONYWAĆ ĆWICZENIA FIZYCZNE?

Umiarkowane ćwiczenia fizyczne w ciąży, są nie tylko bezpieczne, ale i korzystne dla matki i dziecka. W ciąży można uprawiać aerobic, calanetics (ciążowe zestawy ćwiczeń), przystosowane specjalnie do ciąży ćwiczenia relaksacyjne i ćwiczenia Kegla.

Ćwiczenia fizyczne w czasie ciąży przynoszą matce i dziecku wiele korzyści:

  • podnoszą siłę i napięcie mięśniowe, zapobiegając lub zmniejszając bóle kręgosłupa i zaparcia oraz pomagając nosić dodatkowy ciężar, jakim jest macice
  • zwiększają wytrzymałość organizmu, przygotowując go w ten sposób do porodu
  • spalają zbędne kalorie
  • zwiększają odporność na zmęczenie, stres psychiczny i fizyczny
  • poprawiają jakość snu

- Ćwiczenia Kegla służą wzmocnieniu mięśni okolicy pochwy i krocza, przygotowując je do porodu.

Jeżeli przed ciążą nie byłaś zbyt aktywna fizycznie, teraz swoją gimnastyke rozpoczynaj ostrożnie, stopniowo zwiększając wysiłek.

- Gimnastykę kończ ćwiczeniami relaksująco - oddechowymi. Pamiętaj, aby nigdy się nie przemęczać. Ćwiczenia powinny być przyjemne, a nie wykańczające.

- Za bezpieczne dla ciąży uważa się również inne formy aktywności fizycznej: pływanie, szybki marsz, ćwiczenia na rowerze stacjonarnym.

- Przed rozpoczęciem ćwiczeń należy zawsze skonsultować się ze swoim lekarzem. Lekarz może odradzić uprawianie ćwiczeń, jeżeli twoja ciąża jest ciążą wysokiego ryzyka.

Za zdecydowanie niebezpieczne i przeciwwskazane w czasie ciąży uważa się następujące formy sportu:

  • jogging ponad 3 km dziennie
  • jazda konna
  • narty wodne
  • nurkowanie w basenie i skoki do wody
  • nurkowanie głębinowe
  • biegi sprinterskie
  • jazda na nartach zjazdowych
  • jazda na nartach biegowych powyżej 3000 m n.p.m.
  • jazda na rowerze w pozycji wyścigowej oraz na nawierzchniach stwarzających duże ryzyko upadku
  • ruchowe gry zbiorowe (ryzyko urazu)
  • pewne typy callanetics: ćwiczenia polegające na rozciąganiu mięśni brzucha, ćwiczenia grożące wprowadzeniem powietrza do pochwy ("rowerek", stanie na rękach, ćwiczenie z przywodzeniem kolan do klatki piersiowej), rozciąganie mięsni wewnętrznej strony ud, ćwiczenia z pogłębianiem zgięcia odcinka lędźwiowego kręgosłupa (skłon w tył) oraz inne wymagające znacznego zginania i prostowania stawów (skoki, gwałtowne ruchy lub zmiany kierunku ruchu, balansowanie)

Serwis Grupy Adamed używa plików „cookies”. Więcej informacji o zastosowaniu i sposobie działania plików
„Cookies”znajduje się w naszej nocie prawnej. Dalsze korzystanie z witryny oznacza akceptację warunków.